Spunbond và meltblown đều được tạo trực tiếp từ polyme nhiệt dẻo nóng chảy, nhưng biến polyme đó thành những loại sợi rất khác nhau. Spunbond trải các sợi filament liên tục, đường kính thường 15–35 µm, rồi liên kết chúng thành một tấm vải chắc, chống mài mòn. Meltblown dùng luồng khí nóng tốc độ cao kéo mảnh polyme thành vi sợi khoảng 0,5–5 µm, tạo thành một màng sợi đặc nhưng yếu, chuyên dùng để lọc, ngăn thấm chất lỏng và thấm hút dầu. SMS (spunbond-meltblown-spunbond) xếp chồng hai loại để một tấm vải đảm nhận cả hai vai trò.

Bài viết này so sánh spunbond và meltblown song song, cho thấy mỗi loại phát huy tác dụng ở đâu trong các thành phẩm như khẩu trang, tấm phủ, khăn lau và vật liệu lọc, đồng thời giải thích cách người mua xác định quy cách cho từng loại. Nếu mới tìm hiểu về chất liệu này, có thể bắt đầu với bài viết vải không dệt là gì.

Spunbond và meltblown khác nhau như thế nào?

Cả hai quy trình đều thuộc nhóm spunmelt: vải không dệt được tạo trực tiếp từ polyme nhiệt dẻo. EDANA mô tả nhóm này gồm màng sợi spunlaid và meltblown, thường được kết hợp trên cùng một dây chuyền. Khác biệt nằm ở cách làm mảnh sợi và cách màng sợi liên kết với nhau.

Đặc tính Spunbond Meltblown
Dạng sợi Sợi filament liên tục Vi sợi
Đường kính sợi điển hình 15–35 µm 0,5–5 µm
Cách tạo sợi Sợi filament được đùn, làm nguội và kéo dãn Polyme được luồng khí nóng kéo mảnh khi vẫn còn nóng chảy một phần
Phương pháp liên kết Thường dùng trục cán nhiệt, để lại họa tiết điểm liên kết dễ thấy Sợi tự liên kết khi rơi xuống bộ thu sợi
Cấu trúc màng sợi Thưa Đặc, lỗ nhỏ và diện tích bề mặt lớn
Độ bền và khả năng chống mài mòn Cao Thấp ở định lượng dùng cho lọc
Thế mạnh Kết cấu, che phủ, vật liệu lọc chất lỏng Lớp lọc, ngăn thấm chất lỏng, thấm hút dầu và dung môi
Dùng đơn lẻ? Thường được Thường cần lớp đỡ, trừ tấm định lượng dùng làm khăn lau
Ví dụ sản phẩm Graminton Giấy lọc LF025, LF035 và LF050; tấm lót cho phòng thực hiện liệu trình Lớp giữa meltblown của khẩu trang GhealthCare; khăn lau L7207 và L8138

Đường kính sợi là khoảng giá trị phổ biến trong ngành, không phải thông số sản phẩm của Graminton.

Tóm lại, meltblown và spunbond là sự đánh đổi giữa độ mảnh và độ bền: sợi càng mảnh thì màng sợi lọc và giữ dầu càng tốt, nhưng tấm vải càng yếu. Để có cái nhìn tổng quan hơn, bao gồm cả spunlace, vui lòng xem bài so sánh spunlace, spunbond và meltblown của chúng tôi.

Vải không dệt spunbond được sản xuất như thế nào và phù hợp nhất ở đâu?

Spunbond được sản xuất qua bốn bước:

  1. Polyme nóng chảy được đùn qua đầu phun sợi (spinneret) thành nhiều sợi filament liên tục.
  2. Sợi filament được làm nguội bằng không khí và kéo dãn, giúp định hướng polyme và tạo độ bền.
  3. Sợi filament đã kéo dãn được trải lên băng chuyền chuyển động thành màng sợi.
  4. Màng sợi được liên kết, thường bằng trục cán nhiệt, để lại họa tiết điểm liên kết dạng chấm hoặc hình thoi thấy được trên phần lớn tấm spunbond.

Thuật ngữ của EDANA gọi màng sợi spunlaid liên kết nhiệt là “spunbonded”, và tên gọi thông dụng bắt nguồn từ đó.

Vì sợi filament liên tục, spunbond có độ bền kéo và độ bền xé tốt, giữ được hình dạng mà vẫn thoáng khí. Khi dùng riêng, spunbond chỉ lọc mịn ở mức hạn chế, và đó là phần việc meltblown đảm nhận.

Hai dòng sản phẩm của Graminton cho thấy spunbond phát huy tốt nhất ở đâu. Giấy lọc dầu LF025 của LICK, cùng LF035 và LF050, là spunbond polyester dùng để lọc hạt rắn, như phoi kim loại, khỏi dung dịch cắt gọt và dầu trong quá trình gia công kim loại và phi kim loại. Ba loại khác nhau về độ dày, độ bền khi ướt và hiệu suất lọc, chịu được nhiệt độ lên đến khoảng 80 °C và được ghi là có độ bền cao khi ướt – đó chính là ưu điểm của sợi filament liên tục. Cách chọn giữa ba mật độ và lên kế hoạch số cuộn mỗi tháng được trình bày trong hướng dẫn giấy lọc dung dịch làm mát cho máy CNC và máy mài của chúng tôi.

Ví dụ thứ hai là các tấm lót cho phòng thực hiện liệu trình. Cuộn ga trải giường có khe chữ thập NK7301 (80 × 180 cm, 50 tấm/cuộn), cuộn giấy lót tựa đầu NK7304, cuộn tấm lót chân NK7305 và tấm lót đệm úp mặt NK8301 đều là spunbond polyester, dùng làm lớp lót vệ sinh trên giường, gối, chỗ gác chân và đệm úp mặt.

Cận cảnh giấy lọc spunbond polyester cho thấy mạng sợi filament liên tục dùng trong lọc dung dịch làm mát LF025

Vải meltblown là gì và vì sao được dùng để lọc và lau?

Vải meltblown là vải không dệt được tạo bằng cách đùn polyme nóng chảy qua một hàng lỗ khuôn nhỏ vào các luồng khí nóng tốc độ cao hội tụ. Luồng khí kéo dãn polyme thành vi sợi, các vi sợi rơi xuống bộ thu sợi thành một màng sợi đặc tự liên kết.

Độ mảnh đó giải thích cả hai ứng dụng chính. Khi lọc, sợi mảnh tạo lỗ nhỏ và diện tích bề mặt sợi lớn, nên hạt tiếp xúc với sợi bị giữ lại trong khi không khí vẫn đi qua. Khi lau, khe hẹp giữa các vi sợi hút màng dầu và mực in vào nhờ hiện tượng mao dẫn. Điểm yếu là độ bền: ở định lượng dùng cho lọc, màng sợi meltblown dễ rách và dễ mài mòn, nên thường được đỡ bằng spunbond hoặc một lớp khác. Tấm meltblown định lượng cao hơn, dùng làm khăn lau, có thể dùng đơn lẻ.

Khẩu trang y tế GhealthCare cho thấy vai trò lọc. Ở các dòng khẩu trang người lớn màu cổ điển, vân san hô dập nổi, khẩu trang cho trẻ em, dòng mát lạnh và khẩu trang 3D, vải không dệt meltblown là lớp giữa, và trang sản phẩm ghi rằng khả năng lọc vi khuẩn đến từ lớp này. Cả năm dòng đều đã thử nghiệm theo CNS 14774, tiêu chuẩn quốc gia Đài Loan về khẩu trang y tế, với hiệu suất lọc vi khuẩn (BFE) từ 95% trở lên. Cấu tạo của toàn bộ khẩu trang được trình bày trong bài khẩu trang y tế được làm từ gì.

Khăn lau vệ sinh loại bền chắc L7207 của LICK (32 × 25 cm, 640 tờ/cuộn có đường xé, 2 cuộn/thùng) và phiên bản gấp tư L8138 (30 × 23 cm, 30 tờ/gói, 24 gói/thùng) cho thấy vai trò lau. Cả hai đều là meltblown polyester, ít rụng xơ, chịu axit và kiềm, nên dùng được với dung môi và cồn. Sản phẩm được dùng cho máy móc và linh kiện, lắp ráp và sửa chữa động cơ, lắp ráp tấm nền LCD, cũng như vệ sinh trong ngành in và lau kính, nơi khăn thấm hút mực in và dầu máy.

Tay cầm khăn lau vệ sinh loại bền chắc bằng meltblown có vân, đã thấm một mảng bọt vệ sinh

Vì sao SMS đặt meltblown giữa hai lớp spunbond?

SMS là viết tắt của spunbond-meltblown-spunbond, và mỗi lớp có một vai trò. Hai lớp spunbond bên ngoài tạo độ bền, khả năng chống mài mòn và dễ thao tác. Lõi meltblown tạo khả năng ngăn chất lỏng và hạt mà vẫn giữ cho vải thoáng khí. Các lớp thường được tạo lần lượt trên cùng một dây chuyền và liên kết với nhau bằng trục cán nhiệt, dù các màng sợi sản xuất riêng cũng có thể được ghép lớp.

Các biến thể bổ sung thêm lớp meltblown: SMMS có hai lớp, SMMMS có ba lớp. Càng nhiều meltblown, mức ngăn thấm càng cao, đồng thời định lượng và độ thoáng khí của vải cũng thay đổi theo, vì vậy cấu tạo được chọn theo mục đích sử dụng chứ không chỉ đơn giản là tối đa hóa.

Tấm phủ SMS GhealthCare có các cấu tạo SMS, SMMS và SMMMS, màu xanh dương hoặc trắng, khổ rộng từ 100 đến 320 cm, và có thể trao đổi về việc làm theo quy cách của khách hàng cho cả cấu tạo lẫn khổ rộng. Trang sản phẩm mô tả đây là vải ngăn thấm bền, chịu được quy trình tiệt trùng ở nhiệt độ cao, dùng để kiểm soát và giữ chất lỏng, làm vật liệu có lỗ hoặc vật liệu gói tiệt trùng. Sản phẩm được cung cấp ở dạng không vô trùng, nên việc tiệt trùng và mục đích sử dụng cuối cùng tuân theo quy trình của từng cơ sở; sản phẩm có kết quả thử nghiệm SGS cho formaldehyde, kim loại nặng, E. coli và chất tăng trắng huỳnh quang có thể thôi nhiễm. Về cách sử dụng các loại tấm phủ trong thủ thuật, vui lòng xem bài tấm phủ SMS, tấm phủ có lỗ và khăn phủ khác nhau thế nào.

Cận cảnh vải không dệt SMS màu xanh dương dùng làm tấm phủ, thể hiện kết cấu ngăn thấm dập nổi

Thành phẩm cần cấu tạo nào?

Cấu tạo phù hợp xuất phát từ chức năng mà thành phẩm phải đảm nhận.

Thành phẩm Cấu tạo thường dùng Vì sao phù hợp Ví dụ sản phẩm Graminton
Khẩu trang y tế Lớp lọc meltblown nằm giữa các lớp vải không dệt khác Sợi mảnh đảm nhận việc lọc, còn lớp ngoài và lớp trong bảo vệ lớp lọc và tiếp xúc với mặt Khẩu trang GhealthCare có lớp giữa meltblown, CNS 14774, BFE≥95%
Tấm phủ và vật liệu gói tiệt trùng SMS, SMMS hoặc SMMMS Lớp ngoài spunbond tạo độ bền, lõi meltblown tạo khả năng ngăn thấm Tấm phủ SMS, khổ rộng 100–320 cm
Lau dầu và dung môi Meltblown định lượng dùng làm khăn lau Vi sợi giữ dầu và mực in, chịu được dung môi L7207 và L8138, meltblown polyester
Lọc dung dịch làm mát và dung dịch cắt gọt Vật liệu lọc spunbond Sợi filament liên tục giữ được độ bền khi ướt và giữ lại phoi kim loại LF025, LF035 và LF050, spunbond polyester
Tấm lót cho phòng thực hiện liệu trình Spunbond định lượng thấp Thoáng khí và bền với chi phí mỗi tấm thấp NK7301, NK7304, NK7305, NK8301
Khăn lau mềm tiếp xúc với da Thường là spunlace hoặc airlaid thay vì hai loại này Cảm giác mềm hơn và thấm hút cao hơn —

Công việc của Graminton là ứng dụng tích hợp vải không dệt: chọn spunbond, meltblown, SMS và các cấu tạo khác phù hợp với từng thành phẩm, đồng thời ghi rõ trong tài liệu theo từng sản phẩm. Mảng y tế được tập hợp trong khẩu trang y tế và tấm phủ GhealthCare, còn mảng khăn lau có trong hướng dẫn chọn khăn lau vệ sinh công nghiệp của chúng tôi.

Người mua xác định quy cách vải spunbond, meltblown và SMS như thế nào?

Bảng thông số cho các loại vải này thường gồm cùng những mục, bất kể dùng cho thành phẩm nào.

Mục quy cách Cách ghi Phương pháp thử tham chiếu Vì sao quan trọng
Polyme PP, polyester hoặc polyme khác Công bố loại polyme trên bảng thông số Khả năng chịu nhiệt, kháng dung môi, chi phí
Cấu tạo S, M, SMS, SMMS hoặc SMMMS, kèm thứ tự lớp Bảng thông số Cân bằng giữa độ bền, khả năng ngăn thấm và độ thoáng khí
Định lượng g/m² kèm dung sai ISO 9073-1 hoặc ASTM D3776 Chi phí, độ đứng, khả năng ngăn thấm
Độ bền kéo Theo chiều MD và CD, ở trạng thái khô, và ướt khi cần thiết ISO 9073-3 Thao tác, khả năng chống rách, vật liệu lọc ngâm trong chất lỏng
Ngăn thấm chất lỏng Cột áp thủy tĩnh (hydrostatic head) ISO 9073-16 Tấm phủ, vật liệu gói và áo choàng
Độ thoáng khí Độ thấu khí ISO 9073-15 Sự thoải mái và lưu lượng qua lớp lọc
Lọc Đo trên thành phẩm theo tiêu chuẩn sản phẩm tương ứng Ví dụ: BFE đối với khẩu trang y tế Khẩu trang của chúng tôi: CNS 14774, BFE≥95%
Chất bị hạn chế Formaldehyde, kim loại nặng, chất tăng trắng huỳnh quang có thể thôi nhiễm, thử nghiệm vi sinh Báo cáo của phòng thí nghiệm bên thứ ba Hồ sơ về tiếp xúc với da và sản phẩm

Các con số chỉ so sánh được khi đến từ cùng một phương pháp thử, vì vậy nên đọc giá trị định lượng hoặc độ bền kéo cùng với phương pháp đo. Hướng dẫn về định lượng (GSM) của chúng tôi giải thích chi tiết mục quy cách phổ biến nhất này.

Tài liệu thường đi kèm các mục này gồm bảng thông số và báo cáo thử nghiệm của bên thứ ba. Về phía Graminton, trang sản phẩm của Tấm phủ SMS và khăn lau L7207, L8138 liệt kê các thử nghiệm SGS về formaldehyde, kim loại nặng, E. coli và chất tăng trắng huỳnh quang có thể thôi nhiễm, và có thể cung cấp báo cáo cho từng SKU cụ thể khi có yêu cầu. Trang sản phẩm khẩu trang ghi đã thử nghiệm theo CNS 14774 với BFE từ 95% trở lên.

Câu hỏi thường gặp

Vải meltblown có chống thấm nước không?

Không theo cách của màng nhựa. Polyme kỵ nước có lỗ rất nhỏ giữ chất lỏng lại ở áp lực thấp mà vẫn cho không khí đi qua, và mức độ chống thấm phụ thuộc vào định lượng và cấu trúc lớp. Cột áp thủy tĩnh, thử theo ISO 9073-16, là thước đo thông dụng. Một lớp spunbond đơn lẻ giữ chất lỏng kém hơn, vì vậy vải loại SMS được dùng khi sản phẩm cần thoáng khí mà vẫn ngăn chất lỏng.

Vải meltblown có thể dùng đơn lẻ không?

Ở định lượng dùng cho lọc thì hiếm khi, vì màng sợi yếu và dễ mài mòn, nên được đỡ bằng spunbond hoặc một lớp khác. Meltblown định lượng cao hơn, dùng làm khăn lau, có thể dùng đơn lẻ: khăn lau L7207 và L8138 là tấm meltblown polyester dùng được với dung môi và cồn.

SMS và SMMS khác nhau như thế nào?

SMMS bổ sung lớp meltblown thứ hai, và SMMMS bổ sung lớp thứ ba. Trang sản phẩm Tấm phủ SMS diễn đạt đơn giản: càng nhiều lớp meltblown, cấp độ bảo vệ càng cao. Đổi lại là định lượng và độ thoáng khí, vì vậy tấm phủ có các cấu tạo SMS, SMMS và SMMMS.

Spunbond và meltblown có luôn làm từ polypropylene không?

Không. Polypropylene là polyme phổ biến nhất, nhưng vải không dệt từ polyester cũng có thể được sản xuất bằng cả hai quy trình. Khăn lau L7207 và L8138 là meltblown polyester, còn giấy lọc LF và tấm lót NK cho phòng thực hiện liệu trình là spunbond polyester. Loại polyme ảnh hưởng đến khả năng chịu nhiệt, kháng dung môi và chi phí, vì vậy cần ghi trên bảng thông số; ví dụ, giấy lọc LF chịu được nhiệt độ lên đến khoảng 80 °C.

Vải không dệt spunmelt là gì?

Spunmelt là thuật ngữ chung cho vải không dệt được tạo trực tiếp từ polyme nhiệt dẻo, gồm màng sợi spunlaid và meltblown, thường được kết hợp trên cùng một dây chuyền. SMS là vật liệu composite spunmelt phổ biến nhất, và màng sợi spunlaid liên kết nhiệt là loại mà ngành gọi là spunbond.

Yêu cầu mẫu và bảng thông số

Quý khách đang so sánh spunbond, meltblown hoặc SMS cho dòng khẩu trang, tấm phủ, khăn lau hoặc vật liệu lọc? Vui lòng cho chúng tôi biết thành phẩm, cấu tạo hoặc định lượng dự kiến và số lượng hằng tháng, chúng tôi sẽ phản hồi kèm các sản phẩm Graminton phù hợp, mẫu và tài liệu thử nghiệm được liệt kê cho từng SKU.

Tìm hiểu Trung tâm Nghiên cứu Vật liệu vải không dệt