Định lượng là khối lượng của vải trên một đơn vị diện tích, và với vải không dệt hầu như luôn được tính bằng gam trên mét vuông – ghi là g/m² hoặc đơn giản là GSM (còn gọi là grammage). Đây là con số xuất hiện thường xuyên trong mọi quy cách vải không dệt, vì nó cùng lúc quyết định ba yếu tố: chi phí nguyên liệu, độ bền và cảm giác cầm. Người mua thường gói gọn toàn bộ câu hỏi thành “cần vải không dệt định lượng bao nhiêu?” – và đó chính là điều hướng dẫn này giải đáp. Vải 40 g/m² chứa lượng sợi gấp đôi vải 20 g/m² cùng loại – và chi phí nguyên liệu cũng xấp xỉ gấp đôi. Hướng dẫn này giải thích cách đo định lượng, các khoảng định lượng thường gặp của những sản phẩm phổ biến và cách chọn định lượng thay vì phỏng đoán. Nếu mới tìm hiểu về vật liệu này, có thể bắt đầu từ phần tổng quan vải không dệt là gì của chúng tôi.
Vì sao định lượng lại quan trọng như vậy?
Vải không dệt được mua bán theo khối lượng, nên GSM là điểm gặp nhau giữa tính năng và giá cả:
- Chi phí: sợi là phần chi phí chủ yếu của một cuộn vải không dệt. GSM cao hơn = nhiều sợi hơn = giá mỗi mét vuông cao hơn, gần như tuyến tính.
- Độ bền: nhiều sợi hơn trên cùng diện tích thường đồng nghĩa với độ bền kéo và độ bền xé cao hơn trong cùng một loại vải.
- Độ đục và độ che phủ: vải nặng hơn trông dày dặn và cầm chắc tay hơn – điều này quan trọng với tấm phủ, áo choàng và khăn trải bàn.
- Khả năng thấm hút: với các loại vải thấm hút như spunlace, khối lượng lớn hơn thường giữ được nhiều chất lỏng hơn.
- Độ mềm và độ rủ: đây là sự đánh đổi – vải nặng hơn sẽ cứng hơn, kém thoáng khí hơn và khó ôm theo bề mặt hơn.
Vì một con số tác động đến tất cả các yếu tố này cùng lúc, định lượng là thông số mà người mua và nhà máy thương lượng trước hết. Đây cũng là chỗ đầu tiên chất lượng bị cắt xén: một cuộn vải giao 17 g/m² thay vì 20 g/m² như báo giá là ít hơn 15% nguyên liệu.
Định lượng được đo như thế nào?
Một phương pháp tham chiếu được sử dụng rộng rãi là ASTM D3776 (Standard Test Methods for Mass Per Unit Area of Fabric – phương pháp thử khối lượng trên đơn vị diện tích của vải); ISO 9073-1 là tiêu chuẩn tương ứng dành riêng cho vải không dệt. Trong thực tế:
1. Cắt các mẫu có diện tích xác định ở nhiều vị trí khác nhau trên khổ cuộn, theo kích thước và số lượng mà phương pháp đã chọn quy định.
2. Cân mẫu trên cân phân tích.
3. Chia khối lượng cho diện tích và ghi kết quả theo g/m² (hoặc oz/yd² trong quy cách của Mỹ).
Hai lưu ý thực tế cho người mua. Thứ nhất, luôn lấy mẫu trên toàn bộ chiều rộng khổ vải – dây chuyền vải không dệt có thể cho vải ở giữa nặng hơn ở mép, nên đo tại một điểm có thể gây sai lệch. Thứ hai, thống nhất dung sai trong quy cách mua hàng – định lượng thay đổi trên cùng một cuộn và giữa các lô – và yêu cầu bộ phận QC đầu vào kiểm tra theo dung sai đó. Quy đổi quy cách của Mỹ rất đơn giản: 1 oz/yd² ≈ 33,9 g/m², nên vải spunbond “1,2 osy” vào khoảng 41 g/m².
Khoảng GSM thường gặp theo ứng dụng là bao nhiêu?
Thực tế trong ngành tập trung thành các khoảng dễ nhận biết. Có thể dùng bảng này làm điểm khởi đầu, sau đó tinh chỉnh bằng mẫu thử:
| Ứng dụng | Khoảng thường gặp | Lý do chọn định lượng đó |
|---|---|---|
| Các lớp của khẩu trang y tế | 20–30 g/m² mỗi lớp | Ưu tiên độ thoáng khí; khả năng lọc chủ yếu đến từ sợi siêu mịn và điện tích tĩnh điện của lớp meltblown, không chỉ từ định lượng |
| Áo choàng cách ly, ga trải giường, tấm phủ | 25–60 g/m² | Độ che phủ và khả năng ngăn chất lỏng tăng theo định lượng và mức độ rủi ro |
| Vải mặt nạ (chưa tẩm tinh chất) | 28–70 g/m² | Nhẹ = mỏng, gần như không lộ trên da, ôm sát; nặng = giữ được nhiều tinh chất hơn |
| Khăn ướt, khăn lau vệ sinh (spunlace) | 35–70 g/m² | Khả năng thấm hút và độ bền khi chà |
| Túi mua sắm, lớp nền đồ nội thất (spunbond) | 70–120 g/m² | Độ bền chịu tải |
Các sản phẩm thực tế giúp logic này cụ thể hơn. Khẩu trang y tế 3 lớp giữ mỗi lớp ở định lượng nhẹ để cả khẩu trang vẫn thoáng khí. Ga trải giường dùng một lần cho giường spa và giường massage có các định lượng 25, 30 và 40 g/m² – cùng một loại vải, ba mức giá và độ bền, được chọn theo mức độ sử dụng của từng dịch vụ. Với vải mặt nạ, dải sản phẩm của Graminton trải từ vải mặt nạ sợi Lyocell 28 g/m² được thiết kế để gần như không cảm nhận trên da, đến vải mặt nạ nâng cơ 70 g/m² được thiết kế để giữ nhiều tinh chất hơn và tạo độ căng trên da.
Chọn định lượng phù hợp như thế nào?
Lần lượt trả lời 4 câu hỏi sau:
1. Vải phải chịu được điều gì? Một lần lau, một giờ trên giường massage hay một chiếc túi đựng đồ nặng? Xác định định lượng tối thiểu không bị hỏng khi sử dụng – rồi tránh chọn quy cách vượt xa mức đó.
2. Vải cần tạo cảm giác như thế nào? Sản phẩm tiếp xúc với da cần nhẹ và rủ mềm; sản phẩm dạng kết cấu cần độ đứng. Nếu độ mềm quan trọng hơn độ bền, nên cân nhắc đổi loại vải trước khi tăng định lượng.
3. Quy trình sản xuất đóng góp gì? Định lượng chỉ là một nửa câu chuyện – loại sợi và phương pháp liên kết quyết định một mức GSM có thể làm được gì. Vải spunbond 40 g/m² và vải spunlace 40 g/m² là hai vật liệu hoàn toàn khác nhau: một loại là tấm kết cấu chắc, loại kia là tấm vải mềm thấm hút. So sánh định lượng chỉ có ý nghĩa trong cùng một loại vải.
4. Ngân sách cho phép đến đâu? Vì chi phí tăng gần như tuyến tính theo GSM, giảm 5 g/m² cho một sản phẩm dùng một lần có sản lượng lớn là khoản tiết kiệm thực sự – nếu tính năng vẫn đáp ứng. Đây là lúc việc lấy mẫu hai định lượng liền kề (ví dụ 25 và 30 g/m²) và thử trong điều kiện sử dụng thực tế phát huy hiệu quả.
Với môi trường có yêu cầu cao, cách tính chuyển từ định lượng sang chức năng: chẳng hạn khăn lau phòng sạch được xác định chủ yếu theo mức rụng xơ và khả năng kháng dung môi chứ không chỉ theo GSM – logic này được trình bày trong hướng dẫn chọn khăn lau phòng sạch của chúng tôi. Khi các khoảng tiêu chuẩn không phù hợp với sản phẩm, đội ngũ vật liệu có thể thiết kế tổ hợp định lượng – quy trình theo mục tiêu: đó là công việc hằng ngày của Trung tâm Nghiên cứu Vật liệu vải không dệt của Graminton.

Câu hỏi thường gặp
Vải không dệt GSM càng cao có phải càng tốt không?
Không. Vượt quá định lượng mà ứng dụng thực sự cần, GSM tăng thêm chỉ làm vải cứng hơn, kém thoáng khí hơn và đắt hơn – không làm chất lượng tốt hơn. Loại “tốt hơn” là loại vải có định lượng thấp mà vẫn đáp ứng ổn định khi thử trong điều kiện sử dụng.
Định lượng có giống độ dày không?
Không. Định lượng là khối lượng trên diện tích; độ dày (caliper) là chiều cao đo dưới một áp lực xác định. Hai loại vải cùng 40 g/m² có thể chênh lệch lớn về độ dày tùy mức độ liên kết chặt – vải cán nhiệt (calendered) mỏng và đặc, vải airlaid xốp thì dày và phồng. Nên nêu cả hai thông số nếu ứng dụng nhạy với một trong hai.
Quy đổi oz/yd² sang GSM như thế nào?
Nhân với 33,9. Như vậy 1,0 osy ≈ 34 g/m², 1,5 osy ≈ 51 g/m², 3,0 osy ≈ 102 g/m². Chiều ngược lại, lấy GSM chia cho 33,9.
Vì sao hai loại vải cùng GSM lại cho cảm giác rất khác nhau?
Vì đường kính sợi, chất liệu sợi và phương pháp liên kết quyết định cảm giác cầm ở bất kỳ định lượng nào. Sợi mịn và liên kết bằng tia nước (spunlace) cho cảm giác mềm; sợi filament thô và cán nhiệt (spunbond) cho cảm giác như giấy. Nên chọn quy trình phù hợp với công việc trước, sau đó điều chỉnh định lượng.
Túi vải không dệt thường có định lượng bao nhiêu GSM?
Túi mua sắm và túi quà tặng bằng vải không dệt dùng nhiều lần thường làm từ vải spunbond polypropylene trong khoảng 70, 80 hoặc 90 g/m²: 70 g/m² cho túi quà tặng nhẹ, 80 g/m² là mức tiêu chuẩn thông dụng, và từ 90 g/m² trở lên cho túi đi chợ đựng đồ nặng hơn hoặc được cán màng in. Nhà sản xuất túi chọn định lượng theo tải trọng, chất lượng in và số lần sử dụng mà túi cần chịu được. Túi nằm ngoài phạm vi của hướng dẫn này, vốn tập trung vào định lượng cho khăn lau, sản phẩm vệ sinh và sản phẩm y tế, với các khoảng nhẹ hơn nhiều (20–70 g/m²). Về sự khác biệt giữa spunbond dùng cho túi và spunlace dùng cho khăn lau, xem bài so sánh các loại vải không dệt của chúng tôi.
Chưa rõ sản phẩm cần định lượng bao nhiêu? Vui lòng gửi cho chúng tôi ứng dụng và chi phí mục tiêu – đội ngũ R&D vải không dệt của chúng tôi sẽ đề xuất tổ hợp định lượng – quy trình và chuẩn bị mẫu.